Kvennafrídagurinn
Frægasta verkfall á Íslandi er kvennafrídagurinn 24. október 1975. Þá gekk stór hluti íslenskra kvenna út af vinnustöðum sínum og lagði niður störf á heimilunum til að sýna fram á mikilvægi vinnuframlags kvenna. Það tókst svo um munaði og gangvirki þjóðfélagsins lamaðist. Víðs vegar um land voru haldnir baráttufundir með ræðuhöldum og fjöldasöng. Skipuleggjendur áætluðu að 90% kvenna hefðu lagt niður störf og talið er að um 25.000 manns hafi safnast saman á einum stærsta útifundi Íslandssögunnar á Lækjartorgi í miðbæ Reykjavíkur.
Kvennafrídagurinn var skipulagður af ólíkum kvenfélögum og kvennasamtökum og konur tóku þátt í verkfallinu þvert á hið pólitíska litróf. Þótt framtakið væri íslenskt stóð það í nánum tengslum við alþjóðlega kvennabaráttu. Árið 1975 hafði verið útnefnt alþjóðlegt kvennaár af Sameinuðu þjóðunum en 24. október er einmitt dagur Sameinuðu þjóðanna.
Kvennafrídagurinn hefur verið endurtekinn sjö sinnum, árin 1985, 2005, 2010, 2016, 2018, 2023 og 2025. Skjöl allra kvennafrídaganna eru varðveitt á Kvennasögusafni.
The Women’s Day Off
The best-known strike in Iceland is the Women’s Day Off, first held on October 24th, 1975. On that day, a huge number of Icelandic women walked out of their workplaces and boycotted housework to demonstrate the importance of women’s work efforts. The protest was so successful it brought the mechanisms of society to a halt. Demonstrations were held across the country, with speeches and solidarity sing-alongs. The organisers estimated that 90% of women in Iceland stopped work that day, and that 25,000 people had gathered together at Lækjartorg square in Reykjavík, making it one of the largest open-air demonstrations in the history of Iceland.
The Women’s Day Off was organised by various women’s associations and organisations, and women across the political spectrum participated in the strike. Though the initiative was Icelandic, it was closely linked to international women’s movements. The year 1975 had been designated International Women’s Year by the United Nations; moreover, October 24th is, in fact, the annual commemorative United Nations Day.
The Women’s Day Off has been repeated seven times, in 1985, 2005, 2010, 2016, 2018, 2023 and 2025. The papers of all the committees of the Women’s Day Off are preserved at the Women’s History Archives.
